Ilagiit assigiinngitsut suleqatigineranni isumalioqatigiissitami Biskop Paneeraq Siegstad Munk ilaasortaavoq. Taanna aqqutigalugu nunarsuarmioqatigiinni lutherikkormiunut aammali upperisarsioqatigiinnut allanut attaveqarneq ingerlanneqartarput. Suliani taakkunani Kalaallit Nunaanni ilagiit malinnaasinniarlugit, palasit ataatsimiinneranni tikeraartoqaqqammerpugut. Taassumalu angalanermini nalunaarutaa kalaallisuunngortillugu maanna saqqummiunneqarpoq. (una kursiv saqqaani) sinnera linkimut iserfigalugu nutaarsiassat ataannut:
Henrik Stubkjær: Ilagiit kalaallit lutherikkuusunut pingaaruteqarpoq nunarsuarmi lutherikkormiut ataatsimoorfianni peqataanissaq.
Henrik Stubkjær, Viborgimi biskoppiusoq aamma Nunarsuarmi Lutherikkut Suliniaqatigiiffiani præsidentiusoq, Kalaallit palasii ataatsimiimmata najuuppoq.
04.10.2024
Kalaallit Nunaat nunarsuarmi qeqertat annersaraat, aammali nunap angissusaanut sanilliullugu inukinnersaalluni. Nunap 80 procentia sinnerlugu sermimik qallerneqarsimavoq. Inuiaqatigiit 57.000-iupput, taakkualu 90 procentii sinnerlugit ilagiinnut lutherikkunnut ilaapput. Tassaniuna Ilulissani, Kitaata qiterpasissuani, Nunarsuarmi Lutherikkut Suliniaqatigiiffiata (LVF-ip) præsidentia, Biskop Henrik Stubkjær tikeraarsimasoq. Kalaallit palasit ataatsimiisinneqarneranni biskoppiminnit Paneeraq Munkimit aqunneqartumi.
Lutherikkut Kalaallit Nunaanni, siusinnerusukkut Danmarkimi iivangkiliulersaartunit lutherikkusuni Biskoppeqarfiusimagaluarpoq. Maannali nammineq kinaassusertik naninialeruttorpaat, Danmarkimit avissaarnissaq politikkikkut anguniarneqarmat. Naak Kalaallit Nunaat 1979-imi Namminersorlutik Oqartussaqaleraluartoq, ukioq kingulleq saqqummiunneqarpoq nunap namminersortunngoruni tunngaviusumik inatsisissaa. Namminiilivinnissami tunngaviusussaq, tassani ilaallutik nunanut allanut attaveqarneq, illersornissakkut aningaasatigullu politikkimut tunngasut.
“Kalaallit imminut ataqqillutik nammineersinnaallutillu inuupput” Henrik Stubjær oqarpoq, taanna aamma Viborgip Biskoppeqarfiani biskoppiuvoq. “Ilageeqarneq inuiaqatigiinni qitiusumik inissisimavoq, taamaakkami ilagiit pinngitsooratik tunngaviusumik inatsisissami ilanngunneqarnissartik anguniartariaqarpaat.”
Lutherikkutut kinaassuseq aamma Inuit kingornuttagaat
Henrik Stubkjærip tikeraarnermi kingorna eqqarsaatersuuteqarpoq. Tikeraarneq pivoq 9. – 13.september, maluginiarpaalu palasit 22-iusut avinngarusimasorujussuarmi najugaqarmata. “Taamaallaat ukioq allortarlugu kalaallit palasii tamakkerlutik ataatsimoortarput,” oqarpoq “taamaakkami malunnarpoq ataatsimoornertik nuannaarutigigaat, biskoppertillu toqqaannaq unamminartitatik pillugit oqaloqatigisinnaagamikku iluarigaat.”
Kalaallit Nunaat amerlasuutigut ajornartorsiuteqarpoq, ilaatigut imminut toquttarneq annertoorujussuuvoq, pingaartumik avinngarusimasumiittuulluni inuusaaseq sukkasoorujussuarmik allanngoriartormat unamminartoqartippaat. Henrik Stubkjær oqarpoq, ilagiit sapinngisannguartik tamaat pisariaqartitsisunut ikiuunniartarput. “Ataatsimiittuni piumaffigineqarpunga lutherikkusut kinaassuseq pillugu eqqartuequsaallunga, aamma qanoq kristumiut aamma Inuit kingornuttagaat ataqatigiisinneqarsinnaanersut.”
Assersuutigalugu, Henrik Stubkjærip tikkuarpaa qilaammik atuineq Inuit kulturianni upperisarsiornerannilu angisuumik pingaaruteqartut. “Apeqqutigaat, ullutsinni nutaaliorluni qilaat oqaluffimmut atorneqarsinnaanersoq. Ilaasa tikilluaquaat aammali ilai oqarput suli tassunga killigatik, suli piareersimanatik.”
Henrik Stubkjær isumaqarpoq, Kalaallit Nunaanni ilagiinnut pingaaruteqartoq nunarsuarmi lutherikkormiut ataatsimoorfianni peqataanissaq. “Suliarisartakkatta ilai saqqummiuppakka, assersuutigalugu ilagiinni aqutsisunut nutaanut pikkorissaasarneq, aamma kingullermik LVF ataatsimeersuarmat aalajangersagaq Nunap inuiinut tunngasoq. Kingunerileraa palasit ilai ornigupput oqarlutik, tassa tamakkorpiaat pisariaqartillugit, namminerisamik kinaassutsip naniniarnerani aamma inuiattut kinaassutsimik nukittorsarnissaannut.”
Attaveqaqatigiinnermut atortut aamma internettikkut attaveqarneq avinngarusimasuniittunut pitsaviunngilaq. Henrik Stubkjær tikeraarnermini siunertaraa LVF-imut attaveqarnerup nukittorsarnissaa. Naak ilagiit lutherikkuusut danmarkimiittunut attaveqaraluarlutik, kalaallit “Savalimmiormiusuulli, LVF-imut isumaqatiginninniarput, qanoq ilillutik nunarsuarmioqataanerminni suleqatigiiffimmut attaveqarsinnaanerutik.”
Illuatugeriilluni imminut ilinniarfigeqatigiinnissamut periarfissaqartoq
Oqarpoq: “Isumaqarpunga kalaallit ilinniarfigisinnaallutigit, inuit ilagiinni inuiaqatigiinnullu attaveqariaasiat pillugu. Kalaallit Nunaanni naalagiartarnerat lutherikkormiuiupput, aammali nutaaliaasumik inuusaaseqarlutik. Assersuutigalugu palasit amerlanerit arnaapput, angutinit amerlanerulersimallutik. Soqutiginassagaluarpoq Kalaallit ilagiit aamma Latinamerikkami imaluunniit Afrikami ilagiit oqaloqatigiisinnissaat, taakkuami sammisat pillugit assigiinngitsunik aaqqiissuteqarsimapput.”
Soqutiginartitaa alla tassaavoq, silaannaap allanngoriartorneranut tunngasoq. Inuusaasermi sukkasoorujussuarmik allanngoriartorpoq, maanna qimussimik sikukkut assartuineq ingerlasinnaajunnaarsimavoq, siku aassimammat. “Kalaallit inuusaatsikkut piniartuullutillu aalisartuupput, ersarilluinnarporli sukkasoorujussuarmik allanngortoqartoq. Tamannalu pissutigalugu inuusaaseq allanngortariaqalersoq naleqqussarfigisariaqarpaat. Tamannalu inuiaqatigiinnut imaannaanngilaq,” oqarpoq.
Biskop Stubkjær nangippoq: “Naak ajornartorsiutinik akiugassaqaraluarluta inuit inussiarnersuullutillu, nutaamik ilagiittut inuunerup ilusilersorniarnerani neriuuteqarput. Uannut Danmarkimi biskoppiusumut ilinniarfioqaaq, Kalaallillu biskoppiannut Paneeraq Munkimut attaveqarnermik nukittorsaavoq. Naak danmarkimi ilagiinni ataatsimiinnitsinni peqataasaraluartoq, takullugu nuannerpoq, palasiminut attaveqarluarnera, aamma nuannersumik ataatsimooqatigeeriaasiat. Neriuppunga, kalaallit ilagiinnik ingerlatseriaasiannit uagut aamma isumassarsiorfeqarsinnaalluarluta.”
Tigusiffik:UANI